QCVN 28:2010/BTNMT và Thông tư 20/2021/TT-BYT đã nêu rõ NTYT là dung dịch thải từ cơ sở khám, chữa bệnh; NTYT gồm nước thải phát sinh từ hoạt động chuyên môn trong cơ sở y tế. Trường hợp nước thải sinh hoạt thải chung vào hệ thống thu gom nước thải y tế thì được quản lý như nước thải y tế. Và quy định nước thải y tế phải được xử lý và khử trùng trước khi thải ra môi trường. Đây là nguồn thải đặc thù do có thể chứa vi khuẩn, vi rút gây bệnh, hóa chất xét nghiệm, hóa chất khử khuẩn, dược phẩm và nhiều thành phần ô nhiễm nguy hại khác. Nếu không được xử lý đạt quy chuẩn trước khi xả ra môi trường, nước thải y tế có thể gây ô nhiễm nguồn nước, ảnh hưởng đến hệ sinh thái và tiềm ẩn nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng.
Luật Bảo vệ môi trường 2020 đã quy định rõ trách nhiệm của các cơ sở phát sinh nước thải. Cụ thể, khoản 1 Điều 72 Luật Bảo vệ môi trường 2020 quy định nước thải phải được thu gom và xử lý đáp ứng yêu cầu về bảo vệ môi trường trước khi xả ra nguồn tiếp nhận. Đồng thời, việc xả nước thải phải đáp ứng các quy chuẩn kỹ thuật môi trường hiện hành.
Đối với các bệnh viện và cơ sở khám chữa bệnh, Điều 59 Luật Bảo vệ môi trường 2020 quy định chủ dự án đầu tư, cơ sở có trách nhiệm đầu tư, lắp đặt, vận hành công trình xử lý chất thải và thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường theo nội dung giấy phép môi trường được cấp. Điều này đồng nghĩa với việc hệ thống xử lý nước thải y tế phải được vận hành thường xuyên, liên tục và bảo đảm hiệu quả xử lý theo thiết kế.
Thực tế hiện nay cho thấy công tác thanh tra môi trường đối với các cơ sở y tế đang ngày càng được siết chặt. Nội dung thanh tra không chỉ tập trung vào hồ sơ pháp lý như giấy phép môi trường, kết quả quan trắc môi trường định kỳ mà còn kiểm tra trực tiếp việc vận hành hệ thống xử lý nước thải, lưu lượng xả thải, chất lượng nước thải đầu ra và khả năng đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật môi trường.
Thực tế cho thấy, các cơ sở y tế hiện đang nằm trong nhóm đối tượng được thanh tra môi trường thường xuyên theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường 2020. Điển hình vào ngày 17 tháng 4 năm 2026, Công an TP Cần Thơ xác định vụ việc liên quan đến Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ, làm thu hút sự quan tâm của dư luận khi cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra, xử phạt hơn 2 tỷ đồng do hành vi lắp đặt đường ống xả thải lén chịu mức phạt cao nhất là 850 triệu đồng; hành vi xả thải tại khu giặt sấy, tập kết rác bị phạt 775 triệu đồng và xả thải từ hệ thống tập trung bị phạt 465 triệu đồng. Bên cạnh hình thức phạt tiền, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế SIS Cần Thơ còn bị đình chỉ hoạt động của nguồn phát sinh chất thải ô nhiễm và tước quyền sử dụng giấy phép môi trường trong thời hạn 4,5 tháng kể từ ngày 10 tháng 6 năm 2026.
Đối với các trường hợp xả nước thải y tế chưa qua xử lý hoặc không đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường, cơ sở vi phạm có thể phải đối mặt với các mức xử phạt nghiêm khắc, bao gồm phạt tiền, buộc thực hiện các biện pháp khắc phục ô nhiễm, đình chỉ hoạt động của nguồn phát sinh chất thải hoặc các hình thức xử lý khác theo quy định của pháp luật. Ngoài thiệt hại về kinh tế, các vi phạm liên quan đến nước thải y tế còn ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của cơ sở khám chữa bệnh và niềm tin của người dân.
Trong bối cảnh Luật Bảo vệ môi trường 2020 đang được triển khai ngày càng quyết liệt, các bệnh viện và cơ sở y tế cần chủ động rà soát, nâng cấp hệ thống xử lý nước thải, đảm bảo vận hành liên tục và đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật. Việc tuân thủ nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường không chỉ giúp tránh các rủi ro pháp lý mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng, nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và thực hiện trách nhiệm xã hội của mỗi đơn vị.
